Krzyżyk zamykający popup

Opłata kogeneracyjna to pozycja na rachunku za prąd, która może wydawać się niejasna, ale jej wpływ na portfel odbiorców końcowych – zarówno indywidualnych, jak i firm – bywa bardzo realny. Zrozumienie czym jest opłata kogeneracyjna, dlaczego została wprowadzona i kogo obowiązuje, pomaga świadomie zarządzać kosztami w firmie. 

Z artykułu dowiesz się:

  • Co oznacza opłata kogeneracyjna i dlaczego jest pobierana?
  • Jakie podmioty mają obowiązek jej opłacania?
  • Jaką funkcję pełni w systemie energetycznym?

Kogo obowiązuje opłata kogeneracyjna?

Opłata kogeneracyjna obowiązuje każdego odbiorcę końcowego energii elektrycznej – zarówno osoby fizyczne, gospodarstwa domowe, jak i przedsiębiorców. Nie ma znaczenia, czy prąd jest zużywany w mieszkaniu, biurze, zakładzie przemysłowym czy punkcie usługowym. Jeżeli energia pochodzi z krajowej sieci elektroenergetycznej – opłata zostaje naliczona automatycznie.

W 2025 roku wysokość opłaty została ustalona przez Prezesa URE na poziomie 5,85 zł/MWh – co oznacza, że użytkownicy zużywający duże ilości energii muszą się liczyć z wyraźnym wpływem tego składnika na całkowity koszt rachunku. Z punktu widzenia firm energochłonnych ma to już istotne znaczenie budżetowe.

Kogeneracja stanowi ważny element transformacji energetycznej oraz strategii zrównoważonego rozwojuprzedsiębiorstw.

Jaka jest funkcja opłaty kogeneracyjnej?

Opłata kogeneracyjna pełni funkcję systemu wsparcia dla instalacji kogeneracyjnych. Środki pobierane od odbiorców trafiają do Funduszu Wypłaty Środków, który finansuje premie dla wytwórców spełniających kryteria wysokosprawności. To zachęta do modernizacji sektora energetycznego oraz ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko.

System promuje lokalne, niskoemisyjne i efektywne źródła energii, które są istotnym elementem transformacji energetycznej. Dodatkowo instalacje kogeneracyjne pozwalają zmniejszyć straty przesyłowe, poprawiając bezpieczeństwo energetyczne regionów.

Firmy mogą zwiększać efektywność energetyczną oraz kontrolować zużycie energii, aby optymalizować koszty operacyjne, w tym opłatę kogeneracyjną.

Czy opłata kogeneracyjna jest obowiązkowa w 2025 roku?

Tak – opłata kogeneracyjna jest nadal obowiązkowa i nie istnieje możliwość indywidualnego wyłączenia z tego obowiązku. Nie dotyczy ona wyłącznie osób, które całkowicie odłączyły się od sieci energetycznej i korzystają wyłącznie z instalacji off-grid (np. fotowoltaika z magazynem energii bez podłączenia do sieci).

Warto zaznaczyć, że jej wysokość jest ustalana corocznie przez Urząd Regulacji Energetyki i podlega publikacji w Monitorze Polskim. Przedsiębiorcy powinni uwzględnić ją w analizach kosztów operacyjnych – tym bardziej że dla sektora MŚP każda podwyżka taryfowa może mieć realne znaczenie konkurencyjne.

Alternatywą może być przejście na OZE jako element strategii biznesowej oraz przygotowanie własnej instalacji OZE.

Jakie znaczenie ma opłata kogeneracyjna dla polityki energetycznej?

Choć opłata kogeneracyjna nie jest bezpośrednio powiązana z odnawialnymi źródłami energii (OZE), to jej rola w transformacji energetycznej Polski jest trudna do przecenienia. Kogeneracja, obok fotowoltaiki czy energetyki wiatrowej, stanowi ważny filar systemu niskoemisyjnego, którego rozwój jest wspierany zarówno przez krajowe regulacje, jak i strategię Unii Europejskiej.

W perspektywie najbliższych lat opłata ta może ulegać zmianie, w zależności od: stopnia wykorzystania systemu wsparcia, rozwoju technologii, cen uprawnień do emisji CO₂ oraz tempa dekarbonizacji polskiej energetyki.

Warto też poznać wyzwania stojące przed polską energetyką odnawialną oraz czynniki ograniczające rozwój OZE w Polsce.

Perspektywy rozwoju kogeneracji w Polsce

W związku z rosnącym zapotrzebowaniem na ekologiczne źródła energii oraz napięciami na rynku paliw, opłata kogeneracyjna pozostanie z nami na dłużej. Jej obecność jest nie tylko formą wsparcia dla efektywnych producentów, ale również narzędziem polityki środowiskowej państwa.

Warto monitorować decyzje Prezesa URE oraz zmiany w legislacji, które mogą wpłynąć na jej wysokość i sposób naliczania. Przedsiębiorcy powinni uwzględniać ją w strategiach energetycznych, a konsumenci – świadomie interpretować jako element budowania bardziej zrównoważonego systemu energetycznego.

Firmy mogą także skorzystać z modernizacji w formule ESCO czy optymalizacji zużycia energii dzięki systemom HVAC, aby zmniejszyć całkowite koszty energii. Warto również rozważyć zmianę sprzedawcy energii na takiego, który oferuje energię z OZE.

Zespół_Akademia ESG_Zuzanna Czernicka
Account Manager w Akademii ESG - największej w Polsce bazie wiedzy o ESG. Inspirujemy do wdrażania zrównoważonych praktyk, stając się miejscem pierwszego wyboru dla każdego, szukającego najlepiej przygotowanych informacji na temat ESG. E-mail: z.czernicka@akademiaesg.pl
Napisz do nas