Standardy raportowania ESRS zmieniają sposób, w jaki europejskie firmy ujawniają informacje o zrównoważonym rozwoju. Do 2028 roku około 50 000 przedsiębiorstw w Unii Europejskiej będzie musiało stosować te obowiązkowe wymogi. Wprowadzenie ESRS to szansa na przekształcenie organizacji w kierunku większej odporności na przyszłe wyzwania gospodarczej transformacji.
Z artykułu dowiesz się:
- Jaką strukturę mają standardy raportowania ESRS i jak różnią się od dotychczasowych praktyk?
- Dlaczego podwójna istotność stanowi fundament nowego podejścia do raportowania ESG?
- Jakie praktyczne korzyści przynosi wdrożenie standardów ESRS dla współczesnych organizacji?
Dwanaście standardów, które zmieniają raportowanie
Standardy raportowania ESRS powstały jako techniczne uszczegółowienie dyrektywy CSRD i zostały opracowane przez EFRAG na zlecenie Komisji Europejskiej. Podczas gdy CSRD określa kto i kiedy musi raportować, ESRS precyzuje co i jak należy ujawniać. Pierwszy zestaw obejmuje dwanaście standardów podzielonych na cztery główne kategorie, które kompleksowo pokrywają wszystkie wymiary ESG.
Struktura standardów obejmuje dwa standardy przekrojowe – ESRS 1 definiujący podstawowe zasady oraz ESRS 2 zawierający obowiązkowe ujawnienia dotyczące strategii i modelu biznesowego. Pięć standardów środowiskowych koncentruje się na:
- zmianach klimatu,
- zanieczyszczeniach,
- wodzie,
- bioróżnorodności,
- gospodarce obiegu zamkniętego.
Cztery standardy społeczne dotyczą:
- własnych pracowników,
- pracowników w łańcuchu wartości,
- społeczności konsumentów,
- ładzie korporacyjnym.
Podwójna istotność jako fundament raportowania
Podstawową innowacją wprowadzoną przez standardy raportowania ESRS jest koncepcja podwójnej istotności, która wymaga od organizacji oceny dwóch perspektyw wpływu. Istotność wpływu bada jak działalność firmy oddziałuje na środowisko, społeczeństwo i gospodarkę – to perspektywa od wewnątrz na zewnątrz. Istotność finansowa analizuje wpływ czynników ESG na sytuację finansową przedsiębiorstwa, reprezentując perspektywę od zewnątrz do wewnątrz.
Kwestia uznawana jest za istotną, jeśli spełnia przynajmniej jedno z tych kryteriów. Analiza podwójnej istotności stanowi podstawę do określenia, które standardy tematyczne muszą być stosowane przez konkretne przedsiębiorstwo. Proces ten wymaga zaangażowania interesariuszy, mapowania łańcucha wartości oraz systematycznej identyfikacji wpływów, ryzyk i możliwości w obszarze zrównoważonego rozwoju.
Etapowy harmonogram wdrażania do 2028 roku
Implementacja standardów raportowania ESRS przebiega według precyzyjnie określonego harmonogramu, uwzględniającego wielkość i charakter przedsiębiorstw. Od stycznia 2024 r. obowiązek dotknął duże spółki zainteresowania publicznego zatrudniające powyżej 500 pracowników, które już wcześniej podlegały dyrektywie NFRD. Te organizacje opublikowały pierwsze raporty zgodne z ESRS w 2025 r.
Kolejny etap, rozpoczynający się w styczniu 2025 r., obejmuje wszystkie duże przedsiębiorstwa spełniające co najmniej dwa z trzech kryteriów: zatrudnienie minimum 250 pracowników, przychody przekraczające 50 milionów euro lub suma bilansowa powyżej 25 milionów euro. Notowane małe i średnie przedsiębiorstwa oraz małe instytucje finansowe będą objęte wymogami od stycznia 2026 r., z możliwością odroczenia do 2028 r. Firmy spoza Unii Europejskiej z przychodami przekraczającymi 150 milionów euro na terytorium UE będą musiały stosować standardy od stycznia 2028 r.
Praktyczne wyzwania gromadzenia danych ESG
Badania EFRAG przeprowadzone wśród 28 dużych firm europejskich ujawniają podstawowe trudności związane z implementacją standardów raportowania ESRS. Największym wyzwaniem okazuje się gromadzenie i zapewnienie jakości danych ESG, szczególnie w kontekście braku ustrukturyzowanych systemów informacyjnych. Organizacje muszą inwestować w nowe rozwiązania technologiczne umożliwiające automatyzację procesów zbierania i przetwarzania danych.
Analiza łańcucha wartości stanowi najsłabiej rozwinięty obszar – tylko 45 proc. firm przeprowadziło szczegółowe mapowanie swoich dostawców i partnerów biznesowych. Trudności wynikają z kompleksowości globalnych łańcuchów dostaw oraz problemów z dostępem do wiarygodnych danych od zewnętrznych kontrahentów. Dodatkowym wyzwaniem jest niedobór ekspertów ESG na rynku pracy oraz konieczność przekwalifikowania istniejącej kadry w kierunku interdyscyplinarnych kompetencji łączących finanse, środowisko i społeczną odpowiedzialność.
Strategiczne korzyści wykraczające poza compliance
Mimo implementacyjnych trudności, standardy raportowania ESRS oferują znaczące korzyści strategiczne dla organizacji gotowych przekroczyć myślenie o wymogach jedynie w kategorii compliance. Systematyczna identyfikacja i monitorowanie ryzyk ESG, włączając ryzyko klimatyczne, regulacyjne i reputacyjne, pozwala na proaktywne zarządzanie potencjalnymi zagrożeniami. Transparentność i wiarygodność stają się czynnikami konkurencyjności w oczach inwestorów poszukujących stabilnych, długoterminowych inwestycji.
Spełnienie wymogów SFDR poprzez wdrożenie ESRS ułatwia dostęp do zrównoważonego finansowania, którego rynek systematycznie się rozszerza. Proces raportowania prowadzi również do identyfikacji operacyjnych nieefektywności i możliwości oszczędności, szczególnie w obszarach zużycia energii, gospodarowania odpadami czy optymalizacji łańcucha dostaw. Organizacje wykorzystujące ESRS jako narzędzie strategiczne, a nie tylko regulacyjny obowiązek, zyskują przewagę w transformacji w kierunku modeli biznesowych odpornych na przyszłe wyzwania.
Jeśli wiadomość nie dotarła, prosimy o sprawdzenie folderu ze spamem.
W razie jakichkolwiek problemów zachęcamy do kontaktu na adres e-mail: kontakt@akademiaesg.pl
