Ślad węglowy to jeden z najważniejszych wskaźników wpływu organizacji na środowisko. W obliczu rosnących obaw związanych z globalnym ociepleniem oraz międzynarodowych zobowiązań dotyczących ochrony klimatu, Unia wprowadza przepisy, które nakładają na przedsiębiorstwa nowe obowiązki w zakresie raportowania emisji.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie przepisy regulują ślad węglowy?
- Czym jest dyrektywa CSRD?
- Czym jest dyrektywa CSDDD?
- W jaki sposób regulacje dotyczące śladu węglowego wpłyną na przedsiębiorców?
Prawo europejskie wprowadza regulacje mające na celu systematyczne ograniczanie emisji gazów cieplarnianych przez przedsiębiorstwa, obejmujące zarówno ich bezpośrednią działalność, jak i cały łańcPrawo europejskie wprowadza regulacje mające na celu systematyczne ograniczanie emisji gazów cieplarnianych przez przedsiębiorstwa, obejmujące zarówno ich bezpośrednią działalność, jak i cały łańcuch dostaw. Celem tych przepisów jest osiągnięcie neutralności klimatycznej przez Unię Europejską do 2050 r., zgodnie z postanowieniami Europejskiego Zielonego Ładu.
Ślad węglowy – nowe europejskie standardy
Prawo europejskie szybko się rozwija, wprowadzając zmiany prawne dotyczące śladu węglowego, które mają na celu promowanie zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialności środowiskowej. Przepisy w tym zakresie obowiązują na mocy:
- Dyrektywy CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive),
- Dyrektywa CSDDD (Corporate Sustainability Due Diligence Directive).
Powyższe dyrektywy kładą nacisk na odpowiedzialność biznesową, uwzględniając zakres obejmujący emisje bezpośrednie, wynikające działalności firm, jak i również emisje ich partnerów i dostawców. Regulacje te nakładają na przedsiębiorstwa szereg obowiązków związanych z odpowiedzialnością za emisje gazów cieplarnianych, uwzględniane jako:
- raportowanie emisji – firmy są zobowiązane do obliczania śladu węglowego i raportowania tego, co składa się na ich ślad węglowy, co dotyczy nie tylko emisji z ich własnej działalności, ale także emisje powstałe w wyniku działalności ich partnerów i dostawców. Zgodnie z nowymi regulacjami wszystkie duże przedsiębiorstwa będą musiały uwzględniać emisje z trzech zakresów, co ma na celu uzyskanie pełniejszego obrazu ich wpływu na środowisko;
- zwiększenie przejrzystości: firmy muszą ujawniać informacje dotyczące swoich działań proekologicznych oraz strategii redukcji emisji gazów cieplarnianych, co ma na celu zwiększenie przejrzystości w zakresie działań na rzecz zrównoważonego rozwoju;
- wdrażanie zrównoważonych praktyk: przedsiębiorstwa są zobowiązane do wprowadzania działań mających na celu zmniejszenie swojego śladu węglowego w całym łańcuchu dostaw, co może obejmować inwestycje w odnawialne źródła energii elektrycznej oraz optymalizację procesów produkcyjnych.
Powyższe przepisy mają na celu nie tylko osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r., ale również zwiększenie odpowiedzialności biznesowej oraz wspieranie innowacji w zakresie zrównoważonego rozwoju.
Dyrektywa CSRD to jeden z najważniejszych aktów prawnych wprowadzających wymogi dotyczące raportowania i obliczania śladu węglowego w Unii Europejskiej. Przepisy obejmują szeroki zakres podmiotów, które będą musiały dostarczać szczegółowe informacje o wytwarzanych emisjach gazów cieplarnianych. Obliczanie śladu węglowego pozwala zidentyfikować główne źródła emisji zanieczyszczeń. Dyrektywa CSRD wprowadza obowiązek przedstawienia w raporcie ESG wielkości emisji gazów cieplarnianych we wszystkich 3 zakresach.
Podmioty objęte dyrektywą CSRD zobowiązane są do raportowania emisji w ramach tzw. zakresu 1 i 2, czyli emisji bezpośrednich pochodzących z własnej działalności przedsiębiorstwa oraz emisji powstaływ w wyniku wytwarzania energii elektrycznej czy energii cieplnej. Firmy zatrudniające powyżej 250 pracowników będą musiały raportować również emisje z zakresu 3, które obejmują inne emisje pośrednie powstające w łańcuchu dostaw. Przykładem mogą być emisje generowane w wyniku spalania paliw przez dostawców surowców lub komponentów wykorzystywanych przez firmę.
Dane te będą raportowane wraz z innymi informacjami niefinansowymi uwzględnianymi w raportach ESG. Pierwsze raporty zgodne z wymogami CSRD mają zostać opublikowane już w 2025 r., i obejmować dane za 2024 r.
Czym jest dyrektywa CSDDD?
Dyrektywa CSDDD to kolejny akt unijny mający na celu wzmocnienie odpowiedzialności firm za ich działalność w zakresie zrównoważonego rozwoju. Na jego mocy firmy będą musiały identyfikować i minimalizować negatywne skutki swojej działalności dla praw człowieka i środowiska, wprowadzać procedury zgłaszania naruszeń oraz ponosić odpowiedzialność prawną za ewentualne szkody. W przeciwieństwie do CSRD, która koncentruje się na raportowaniu i obliczaniu śladu węglowego organizacji, CSDDD nakłada na przedsiębiorstwa obowiązek stosowania należytej staranności w całym łańcuchu dostaw.
Dyrektywa zakłada, że firmy będą musiały monitorować i oceniać nie tylko własne działania, ale także praktyki swoich dostawców. W tym kontekście ślad węglowy odgrywa istotną rolę, ponieważ obejmuje emisje pośrednie, generowane np. przez producentów dostarczających surowce czy komponenty, wpływają na ogólny wynik emisji firmy raportującej.
Regulacje te będą dotyczyć firm działających na rynku europejskim, jednak ich wpływ będzie odczuwalny także przez dostawców i partnerów biznesowych spoza UE. Unijni regulatorzy będą weryfikować cały łańcuch dostaw pod kątem zgodności z nowymi wymogami dotyczącymi ochrony środowiska i praw człowieka, co zmusza firmy do wprowadzenia transparentnych i odpowiedzialnych praktyk.
W jaki sposób regulacje wpłyną na firmy?
Regulacje związane ze śladem węglowym będą miały znaczący wpływ na przyszłość firm, zmuszając je do wdrożenia bardziej zrównoważonych i odpowiedzialnych praktyk biznesowych. Przedsiębiorstwa, które dostosują się do tych wymagań, mogą zyskać długoterminową przewagę konkurencyjną, zarówno pod względem operacyjnym, jak i wizerunkowym. Inwestycje w technologie niskoemisyjne, optymalizacja łańcuchów dostaw oraz odpowiedzialne zarządzanie emisjami mogą nie tylko obniżyć koszty zużycia energii, ale także przyciągnąć inwestorów i coraz bardziej świadomych ekologicznie klientów. Z drugiej strony, firmy, które nie będą w stanie spełnić wymogów prawnych, narażą się na sankcje finansowe oraz straty wizerunkowe. W długiej perspektywie regulacje te przekształcą sposób prowadzenia działalności, stawiając na pierwszym miejscu zrównoważony rozwój i przejrzystość działań firm.
FAQ
Prawo europejskie reguluje kwestie śladu węglowego głównie poprzez dwie kluczowe dyrektywy: CSRD oraz CSDDD. Regulacje te zobowiązują organizacje do systematycznego ograniczania emisji gazów cieplarnianych zarówno w ramach bezpośredniej działalności, jak i w całym łańcuchu dostaw. Celem przepisów jest osiągnięcie przez Unię Europejską neutralności klimatycznej poprzez promowanie zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialności środowiskowej.
Dyrektywa CSRD to akt prawny nakładający na przedsiębiorstwa obowiązek szczegółowego raportowania informacji niefinansowych, w tym danych o emisjach gazów cieplarnianych. Przepisy te wymagają od firm uwzględniania emisji z zakresu 1 i 2 (emisje bezpośrednie i energetyczne), a w wielu przypadkach także z zakresu 3, obejmującego łańcuch dostaw. Mechanizm ten integruje dane o śladzie węglowym z raportami ESG, zapewniając pełniejszy obraz wpływu organizacji na środowisko. Obowiązek uwzględniania informacji o emisjach firmy w raportowaniu niefinansowym będzie dotyczył wszystkich spółek zatrudniających powyżej 250 pracowników.
Dyrektywa CSDDD koncentruje się na obowiązku zachowania należytej staranności i wymusza na firmach identyfikację oraz minimalizację negatywnych skutków działalności dla praw człowieka i środowiska. Różnica polega na tym, że podczas gdy CSRD skupia się na raportowaniu, CSDDD nakłada odpowiedzialność prawną za szkody i wymaga monitorowania praktyk dostawców. Unijni regulatorzy weryfikują w tym przypadku cały łańcuch dostaw, co zmusza przedsiębiorstwa do wdrażania transparentnych procedur zgłaszania naruszeń.
Przedsiębiorstwa objęte nowymi dyrektywami muszą realizować działania w trzech kluczowych obszarach:
- Raportowanie i obliczanie śladu węglowego, uwzględniając emisje własne oraz wpływ partnerów biznesowych.
- Zwiększanie przejrzystości poprzez publiczne ujawnianie strategii redukcji emisji i działań na rzecz zrównoważonego rozwoju.
- Wdrażanie zrównoważonych praktyk, takich jak inwestycje w odnawialne źródła energii, zwiększenie efektywności energetycznej czy optymalizacja procesów produkcyjnych w celu realnego obniżenia emisji.
Dostosowanie się do wymogów prawnych pozwala organizacjom na budowanie przewagi konkurencyjnej oraz przyciąganie świadomych ekologicznie inwestorów i klientów. Inwestycje w technologie niskoemisyjne i optymalizację łańcucha dostaw przekładają się na długoterminowe obniżenie kosztów operacyjnych. Brak zgodności z przepisami grozi natomiast sankcjami finansowymi, stratami wizerunkowymi oraz ryzykiem wykluczenia z łańcuchów dostaw.
Dowiedz się więcej:
Jeśli wiadomość nie dotarła, prosimy o sprawdzenie folderu ze spamem.
W razie jakichkolwiek problemów zachęcamy do kontaktu na adres e-mail: kontakt@akademiaesg.pl
