Branża IT w kontekście ESG znajduje się w centrum paradoksu. Technologie cyfrowe generują 1,8-3,9 proc. globalnych emisji gazów cieplarnianych, ale mogą przyczynić się do redukcji nawet 15 proc. światowych emisji do 2030 roku. Dla firm technologicznych to podwójne wyzwanie – ograniczyć własny ślad środowiskowy i wykorzystać innowacyjność do transformacji innych sektorów.
Z artykułu dowiesz się:
- Jak zrównoważone centra danych mogą zredukować zużycie energii o 40 proc.?
- Jakie wymogi stawia przed firmami IT etyczna sztuczna inteligencja w kontekście AI Act?
- Które technologie przyjazne środowisku zmienią oblicze branży w najbliższych latach?
Zrównoważone centra danych jako fundament transformacji energetycznej
Centra danych to energetyczne serce cyfrowej gospodarki. Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej w 2024 r. zużyły 415 TWh energii elektrycznej – prognozy wskazują na podwojenie tej wartości do 945 TWh do 2030 r. W Unii Europejskiej zapotrzebowanie może wzrosnąć o 160 proc., potencjalnie przekraczając całkowite zużycie energii przez Hiszpanię.
Jak wskazują badania Accenture, emisje związane z AI mogą wzrosnąć ponad dziesięciokrotnie – z 68 do 718 milionów ton ekwiwalentu dwutlenku węgla do 2030 r. Dla ESG branża IT to oznacza pilną potrzebę przebudowy infrastruktury cyfrowej. Od września 2024 r. Unia Europejska wymaga od wszystkich centrów danych z mocą IT wynoszącą minimum 500 kW raportowania wskaźników zrównoważonego rozwoju – zużycia energii, współczynnika PUE, udziału energii odnawialnej oraz ponownego wykorzystania ciepła.
Nowe centra muszą być zasilane nową mocą odnawialną. Algorytmy AI dynamicznie optymalizują systemy chłodzenia, dostosowując je do obciążenia. Google wykorzystuje uczenie maszynowe do zarządzania zużyciem energii, osiągając znaczące oszczędności. Rynek zielonych centrów danych – z 81 miliardów dolarów w 2024 r. – ma wzrosnąć do ponad 308 miliardów dolarów do 2032 r. To stwarza możliwości dla operatorów przyjmujących praktyki zrównoważonego rozwoju.
Technologie przyjazne środowisku i odnawialne źródła energii
Sektor IT przewodzi w globalnych zakupach energii odnawialnej – w 2023 r. firmy ICT zakontraktowały ponad czterokrotnie więcej mocy poprzez Power Purchase Agreements niż jakikolwiek inny sektor oprócz przemysłu ciężkiego. Model wirtualnych PPA usunął granice narodowe jako barierę dla zaopatrzenia w energię odnawialną w ramach UE. Google w 2021 r. pozyskał 18,3 TWh energii odnawialnej, Microsoft 13 TWh, a Meta 9,4 TWh. Polska planuje zwiększyć produkcję energii z morskich farm wiatrowych do 6 GW do 2030 r., otwierając przed sektorem możliwości korzystania z OZE.
Przemysł IT stoi w obliczu kryzysu odpadów elektronicznych – globalna gospodarka generuje około 50 milionów ton e-odpadów rocznie, jak wskazują dane Koalicji E-waste ONZ. Gospodarka cyrkularna oferuje rozwiązanie poprzez utrzymywanie materiałów w użyciu. Recykling jednego miliona laptopów może zaoszczędzić ponad 1300 ton miedzi, 6,5 tony srebra i 200 kg złota. Sektor ICT konsumuje 4-10 proc. światowej energii elektrycznej – green coding minimalizuje konsumpcję poprzez eliminację redundancji i optymalizację algorytmów.
Etyczna sztuczna inteligencja wobec wyzwań regulacyjnych
AI Act UE, który wszedł w życie 1 sierpnia 2024 r., to pierwszy na świecie ramy prawne dla sztucznej inteligencji. Regulacja dzieli systemy AI na cztery kategorie ryzyka – od niedopuszczalnych (zabronionych) po minimalne ryzyko. Etyczna sztuczna inteligencja musi zmierzyć się z problemem stronniczości i dyskryminacji. Amazon porzucił narzędzie rekrutacyjne oparte na AI, które dyskryminowało kobiety, a oprogramowanie COMPAS fałszywie przypisywało osobom czarnoskórym wyższe ryzyko recydywy.
Artykuł 40 unijnego AI Act ustanawia standardy efektywności energetycznej systemów AI. Firmy powinny pracować nad redukcją zużycia energii przez cały cykl życia, rozwijając modele zasobooszczędne i stosując architektury mikrousługowe. Jak wskazują badania Międzynarodowej Agencji Energii, przejście na energooszczędny sprzęt może zredukować zużycie energii związane z AI o 40 proc. ISO 42001, zapewnia ramy dla operacjonalizacji sprawiedliwości i przejrzystości w AI poprzez System Zarządzania Sztuczną Inteligencją, wymagając zatwierdzonej przez zarząd definicji sprawiedliwości oraz metryk wykrywania stronniczości.
Cele sektora technologicznego są ambitne
Największe firmy technologiczne ustanowiły wysokie cele klimatyczne. Microsoft zobowiązał się do osiągnięcia ujemnej emisyjności do 2030 r. w celu usunięcia całych historycznych emisji do 2050 r. Amazon, Google i Microsoft są największymi korporacyjnymi nabywcami energii odnawialnej na świecie, opracowując nowe modele inwestycyjne w czystą energię. Te działania pokazują, że dekarbonizacja w branży IT jest realizowaną już strategią biznesową, odpowiadając na rosnące wymogi pakietu Omnibus i innych regulacji unijnych.