Czym się różni magazynowanie od składowania odpadów?

Magazynowanie odpadów i składowanie odpadów to dwa całkowicie odmienne pojęcia w gospodarce odpadami – zarówno pod względem celu, obowiązków prawnych, jak i skutków środowiskowych. Jeśli prowadzisz firmę i chcesz uniknąć błędów, które mogą kosztować dziesiątki tysięcy złotych, warto dokładnie poznać te różnice. Już od 2025 roku rośnie nacisk na kontrolę nad nielegalnym składowaniem, dlatego wiedza na ten temat może uchronić Cię przed sankcjami.

Z artykułu dowiesz się:

• Dlaczego magazynowanie i składowanie odpadów nie są synonimami?
• Jakie obowiązki i pozwolenia dotyczą każdego z tych procesów?
• Jak różnice te wyglądają w praktyce – również na przykładzie Europy Zachodniej?

Magazynowanie odpadów – definicja, cel i obowiązki

Magazynowanie odpadów to czasowe przechowywanie odpadów przed ich dalszym zagospodarowaniem – np. przekazaniem do recyklingu, odzysku czy transportu na składowisko. Może być realizowane przez wytwórcę, zbierającego lub przetwarzającego odpady. To ważny element gospodarki odpadami, który musi być prowadzony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Magazynowanie nie wymaga specjalnego pozwolenia, ale musi być prowadzone zgodnie z ustawą o odpadach oraz rozporządzeniem w sprawie magazynowania. Odpady mogą być magazynowane maksymalnie przez 3 lata, z wyjątkiem tych przeznaczonych do składowania – wtedy wyłącznie do momentu zebrania partii transportowej. Należy zapewnić odpowiednie zabezpieczenie przed wpływem warunków atmosferycznych i dostępem osób trzecich przy użyciu beczek, kontenerów czy worków.

Nieprzestrzeganie tych zasad może prowadzić do zarzutów nielegalnego składowania, nawet jeśli intencją było tylko „czasowe przechowanie” odpadów. Dlatego tak ważne jest prowadzenie ewidencji odpadów w BDO oraz właściwa klasyfikacja odpadów.

Składowanie odpadów – główne różnice

Składowanie to proces trwałego unieszkodliwiania odpadów poprzez ich deponowanie na specjalnie przygotowanych składowiskach – zgodnie z procedurą D1. Składowanie wymaga pozwolenia zintegrowanego lub decyzji administracyjnej oraz wyznaczenia miejsca w planie zagospodarowania przestrzennego. Każde składowisko musi spełniać ścisłe normy techniczne w zakresie izolacji od gruntu, monitoringu emisji gazów i zanieczyszczenia wód. Proces ten jest ostateczny – odpady nie wracają już do obiegu materiałowego. To najbardziej obwarowana forma gospodarowania odpadami – stosowana jedynie w przypadku, gdy inne metody, takie jak recykling czy odzysk, są niemożliwe lub nieopłacalne.

W kontekście gospodarki o obiegu zamkniętym składowanie powinno być ostatecznością, a priorytetem ma być znaczenie kwestii gospodarowania odpadami i recyklingu.

Różnice w praktyce europejskiej

W krajach Europy Zachodniej, takich jak Niemcy czy Szwecja, magazynowanie to tylko krótki etap w rozbudowanym systemie recyklingu. Odpady są szybko kierowane do sortowni lub instalacji odzysku, a system depozytowo-zwrotny redukuje ilość trafiających na składowiska do absolutnego minimum –poniżej 1 proc. w Szwecji. W Europie Wschodniej, w tym w Polsce, problemem pozostaje słabsza infrastruktura magazynowa, szczególnie w małych firmach, mniejszy dostęp do nowoczesnych technologii odzysku oraz niższy poziom edukacji ekologicznej. To prowadzi do sytuacji, w których odpady trafiają na składowiska, choć nie powinny. Małe i średnie przedsiębiorstwa w branży odpadowej coraz częściej wdrażają nowoczesne rozwiązania oraz praktyczne działania ekologiczne.

Różnice są znaczące

Jakie są wobec tego główne różnice między magazynowaniem a składowaniem? Poniżej przedstawiamy najważniejsze z nich:

• Magazynowanie służy czasowemu przechowaniu przed dalszym zagospodarowaniem, podczas gdy składowanie to trwałe unieszkodliwianie. 
• Magazynowanie nie wymaga specjalnych pozwoleń, a składowanie ich wymaga. 
• Magazynowanie może trwać maksymalnie 3 lata, składowanie bezterminowo. 
• Magazynowanie musi odbywać się na terenie z tytułem prawnym, składowanie w miejscu wyznaczonym w planie zagospodarowania. 
• Magazynowanie ma ograniczony monitoring, składowanie wymaga rygorystycznego.

Przykładowo, przechowanie zużytych tonerów przed odbiorem przez firmę recyklingową to magazynowanie, a deponowanie żużla z elektrowni na składowisku popiołu to składowanie.

Znaczenie dla strategii ESG

Zrozumienie różnic między magazynowaniem a składowaniem odpadów to nie tylko kwestia semantyki – przekłada się na konsekwencje prawne, finansowe i środowiskowe. Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność właściwego zaklasyfikowania swojej działalności oraz przestrzegania odpowiednich procedur. W wielu przypadkach błędne oznaczenie typu gospodarowania odpadem kończy się nie tylko grzywną, ale i cofnięciem decyzji administracyjnych. Nowe przepisy BDO od 2025 roku dodatkowo zwiększają wymagania w zakresie ewidencji i raportowania.

Warto również inspirować się rozwiązaniami z krajów Europy Zachodniej, które pokazują, że magazynowanie może być tylko etapem w drodze do gospodarki o obiegu zamkniętym – zamiast ostatecznym „składowaniem problemu”. Korzyści z wdrażania proekologicznych praktyk są widoczne nie tylko w aspekcie środowiskowym, ale także ekonomicznym i społecznym.

Zuzanna Czernicka

Account Manager w Akademii ESG - największej w Polsce bazie wiedzy o ESG. Inspirujemy do wdrażania zrównoważonych praktyk, stając się miejscem pierwszego wyboru dla każdego, szukającego najlepiej przygotowanych informacji na temat ESG. E-mail: z.czernicka@akademiaesg.pl

Napisz do nas