Analiza, którą przygotował Carbon Brief pokazuje, że połowa krajów dotrzymała terminu ONZ na złożenie sprawozdań dotyczących działań na rzecz ochrony przyrody. Wśród nich znalazło się 11 spośród 17 „megabioróżnorodnych krajów” – państw, które są domem dla 70 proc. ziemskiej bioróżnorodności.
Do grupy tej należą również wszystkie kraje G7 z wyjątkiem USA, które nie są stroną światowego traktatu przyrodniczego. Wszystkie 196 krajów będących stronami konwencji ONZ ds. bioróżnorodności miało obowiązek złożyć swoje siódme sprawozdania krajowe do 28 lutego – uczyniło to 98 z nich.
Złożone sprawozdania mają dostarczyć informacji do nadchodzącego globalnego raportu na temat działań zmierzających do zatrzymania i odwrócenia utraty bioróżnorodności do 2030 r., a także do globalnego przeglądu postępów, który ma zostać przeprowadzony przez kraje uczestniczące w szczycie COP17 ds. przyrody w Armenii w październiku bieżącego roku.
Podczas rozmów dotyczących bioróżnorodności w Rzymie w lutym br. urzędnicy ONZ poinformowali, że sprawozdania krajowe złożone po terminie nie zostaną uwzględnione w globalnym raporcie ze względu na brak czasu, jednak będą mogły zostać wzięte pod uwagę w globalnym przeglądzie.
Monitorowanie działań na rzecz przyrody
W 2022 r. kraje podpisały przełomowe porozumienie mające na celu zatrzymanie i odwrócenie utraty bioróżnorodności do 2030 r., znane jako Globalne Ramy Bioróżnorodności Kunming-Montreal (GBF). W ramach działań na rzecz realizacji postanowień na poziomie krajowym GBF przewiduje harmonogram wdrożenia, obejmujący publikację nowych planów krajowych w 2024 r. oraz nowych sprawozdań krajowych w 2026 r.
Oba zestawy dokumentów mają zasilić zarówno globalny raport, jak i globalny przegląd, który zostanie przeprowadzony przez kraje uczestniczące w COP17 w Armenii w tym roku (harmonogram ten odzwierciedla ten ustalony w ramach Porozumienia Paryskiego w dziedzinie klimatu). Termin złożenia siódmych sprawozdań krajowych – zawierających informacje o postępach w realizacji 23 celów GBF na podstawie zestawu najważniejszych wskaźników – upłynął 28 lutego 2026 r.
Zgodnie z analizą Carbon Brief dotyczącą platformy sprawozdawczej online Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej, 98 ze 196 krajów będących stronami konwencji przyrodniczej (50 proc.) złożyło sprawozdania w terminie. Wśród nich znalazło się 11 spośród 17 „megabioróżnorodnych krajów” odpowiadających za 70 proc. ziemskiej bioróżnorodności. Do megabioróżnorodnych krajów, które dotrzymały terminu, należą: Indie, Wenezuela, Indonezja, Madagaskar, Peru, Malezja, Republika Południowej Afryki, Kolumbia, Meksyk, Demokratyczna Republika Konga i Australia.
Wśród nich znalazły się też wszystkie kraje G7 (Francja, Niemcy, Wielka Brytania, Japonia, Włochy i Kanada), z wyjątkiem USA, które nigdy nie ratyfikowały Konwencji o różnorodności biologicznej. Siódme sprawozdanie krajowe Wielkiej Brytanii wskazuje, że kraj ten jest aktualnie na dobrej drodze do realizacji jedynie trzech spośród 23 celów GBF. Wynika to z wpisu na LinkedIn dr. Davida Coopera, byłego sekretarza wykonawczego CBD i obecnego przewodniczącego brytyjskiego Komitetu Ochrony Przyrody (Joint Nature Conservation Committee), który koordynował przygotowanie siódmego sprawozdania krajowego Wielkiej Brytanii.
Sprawozdanie pokazuje, że Wielka Brytania nie zmierza ku realizacji jednego z głównych celów GBF, jakim jest objęcie ochroną 30 proc. lądu i mórz do 2030 r. Wynika z niego, że ochroną obejmuje 7 proc. powierzchni lądowej w Anglii, 18 proc. w Szkocji i 9 proc. w Irlandii Północnej (dane dla Walii nie zostały podane).
Plany krajowe
Oprócz sprawozdań krajowych, nadchodzący globalny raport i przegląd będą opierać się na krajowych planach działania. Kraje miały obowiązek złożyć nowe plany krajowe – znane jako „krajowe strategie i plany działania na rzecz bioróżnorodności” (NBSAP) – przed rozpoczęciem COP16 w październiku 2024 r. Wspólne dochodzenie Carbon Brief i Guardiana wykazało, że jedynie 15 proc. krajów członkowskich dotrzymało tego terminu. Od tamtej pory odsetek krajów, które złożyły nowy NBSAP, wzrósł do 39 proc.
Zgodnie z GBF i dokumentami towarzyszącymi, kraje, które „nie były w stanie” dotrzymać terminu złożenia NBSAP przed COP16, były proszone o złożenie zamiast tego celów krajowych. Dokumenty te zawierają jedynie listę celów w zakresie bioróżnorodności, do których kraje będą dążyć, bez towarzyszącego planu działania określającego sposoby ich realizacji. Na dzień 2 marca 78 proc. krajów złożyło cele krajowe. Podczas rozmów w Rzymie w lutym urzędnicy ONZ poinformowali, że sprawozdania krajowe złożone po terminie nie zostaną uwzględnione w globalnym raporcie ze względu na brak czasu, jednak będą mogły zostać wzięte pod uwagę w globalnym przeglądzie.
Opóźnienia w finansowaniu
Podczas rozmów w Rzymie niektóre kraje zwróciły uwagę na trudności w terminowym składaniu sprawozdań krajowych, o czym donosi Earth Negotiations Bulletin. Przemawiając w imieniu wielu krajów, Fidżi wskazało na techniczne i finansowe ograniczenia, z którymi zmagają się strony podczas przygotowywania siódmych sprawozdań krajowych.
W oświadczeniu dla Carbon Brief Alexandre Pinheiro Rego, rzecznik Globalnego Funduszu na rzecz Środowiska (GEF) – organu odpowiedzialnego za udzielanie krajom wsparcia finansowego i technicznego przy opracowywaniu sprawozdań krajowych – poinformował, że w niektórych przypadkach doszło do opóźnień w wypłacie środków.
Jak dodał, od końca stycznia 2026 r. ze wsparcia technicznego skorzystało wszystkich 139 uczestniczących krajów, a 93 proc. z nich uzyskało dostęp do dotacji krajowych – 11 krajów nie otrzymało jeszcze środków. W niektórych przypadkach doszło do opóźnień w wypłacie funduszy, co było potęgowane przez trudności z zamówieniami publicznymi i ograniczoną dostępnością ekspertów technicznych. Fundusz będzie nadal ściśle współpracować z agencjami i krajami, aby wesprzeć terminowe ukończenie NBSAP i siódmych sprawozdań krajowych.
Źródło: https://www.carbonbrief.org/
Jeśli wiadomość nie dotarła, prosimy o sprawdzenie folderu ze spamem.
W razie jakichkolwiek problemów zachęcamy do kontaktu na adres e-mail: kontakt@akademiaesg.pl
