Inwestowanie w ESG. Jak zrównoważony biznes przyciąga kapitał i buduje wartość firmy?

Globalny rynek zrównoważonych finansów ma osiągnąć wartość 38,19 biliona dolarów do 2034 r., rosnąc w tempie 19,2 proc. rocznie. Europa zarządza już aktywami o wartości 6,6 biliona euro – to 38 proc. wszystkich zarządzanych tam aktywów. Firmy z dojrzałymi strategiami ESG już dziś korzystają na tym finansowo – przyciągają inwestorów, negocjują korzystniejsze warunki kredytów i zwiększają wartość rynkową.

Z artykułu dowiesz się:

• Dlaczego fundusze ESG przewyższają tradycyjne inwestycje w perspektywie długoterminowej?
• Jakie mechanizmy sprawiają, że odpowiedzialne inwestowanie przekłada się na wyższą wartość spółki?
• W jaki sposób zielone obligacje i ratingi ESG wpływają na przepływy kapitału na rynku?

Ratingi ESG jako wyznacznik atrakcyjności inwestycyjnej

Liczby nie pozostawiają wątpliwości – fundusze ESG wygrywają w długim dystansie. Hipotetyczne 100 dolarów zainwestowane w grudniu 2018 r. w fundusz zrównoważony osiągnęłoby dziś wartość 136 dolarów, podczas gdy analogiczna kwota w funduszu tradycyjnym wyniosłaby 131 dolarów. Dane pokazują również, że 58,8 proc. funduszy zrównoważonych przewyższyło swoje tradycyjne odpowiedniki w okresie dziesięcioletnim. Ratingi ESG stały się tym, czym niegdyś były oceny wiarygodności kredytowej – niezbędnym elementem analizy finansowej.

Inwestorzy instytucjonalni kierują się tymi ocenami podczas podejmowania decyzji o alokacji środków. Badania formularzy 13F wykazały wyraźną preferencję dla spółek o wysokiej jakości ESG. Szczególnie istotne okazują się wyniki w obszarze ładu korporacyjnego, które najsilniej korelują z wyższymi wskaźnikami Sharpe’a i niższą ekspozycją na ryzyko systemowe. Firmy z wysokimi ratingami ESG zyskują tym samym podwójną przewagę – łatwiejszy dostęp do kapitału i niższe koszty jego pozyskania.

Zielone obligacje jako nowy standard finansowania

Rynek zielonych obligacji przeżywa spektakularny wzrost, osiągając wartość 3 bilionów dolarów w wyemitowanych instrumentach do 2024 r. Roczne emisje przekraczają już 700 miliardów dolarów, a trend wzrostowy nie słabnie. Zielone obligacje często handlowane są z premią wobec tradycyjnych instrumentów dłużnych – zjawisko określane mianem „greenium”. Dla firm oznacza to korzyść finansową. Emisja zielonych obligacji pozwala nie tylko pozyskać kapitał na korzystniejszych warunkach, ale także dotrzeć do nowej grupy inwestorów – tych, którzy mają mandat inwestowania wyłącznie w instrumenty zgodne z kryteriami zrównoważonego rozwoju.

Odpowiedzialne inwestowanie buduje wartość przez zarządzanie ryzykiem

McKinsey identyfikuje pięć mechanizmów, przez które odpowiedzialne inwestowanie tworzy wartość biznesową:

1. redukcję kosztów,
2. wzrost przychodów,
3. zwiększenie produktywności,
4. optymalizację inwestycji,
5. unikanie interwencji regulacyjnych.

Każdy z tych elementów ma wymierny wpływ na wartość spółki, choć często w różnym horyzoncie czasowym. Firmy implementujące praktyki odpowiedzialnego inwestowania lepiej zarządzają trzema kategoriami ryzyka:

1. Ryzyko regulacyjne – proaktywne przestrzeganie standardów środowiskowych chroni przed karami i ograniczeniami działalności;
2. Ryzyko reputacyjne – silne praktyki budują zaufanie i chronią przed bojkotami;
3. Ryzyko operacyjne – gospodarka obiegu zamkniętego zmniejsza podatność na zakłócenia w łańcuchu dostaw.

Analiza finansowa coraz częściej uwzględnia te czynniki jako materialne dla wyceny przedsiębiorstwa.

Fundusze ESG i ich wpływ na wycenę spółek

Europa pozostaje liderem rynku funduszy ESG z napływami na poziomie 52,4 miliarda euro w 2024 r. Do funduszy klasyfikowanych jako Article 8 zgodnie z rozporządzeniem SFDR wpłynęło dodatkowo 280,4 miliarda euro. Te liczby bezpośrednio przekładają się na premię wyceny dla spółek spełniających kryteria zrównoważonego rozwoju.

Analiza firm z Europy Środkowej i Wschodniej potwierdza pozytywną korelację między wynikami w obszarze ESG a rentownością aktywów – widać pozytywną relację między praktykami zrównoważonego rozwoju a wskaźnikiem ROA oraz pozytywny wpływ na relację wartości rynkowej do wartości księgowej. Szczególnie silny okazuje się wpływ aspektów ładu korporacyjnego na wyniki finansowe w porównaniu z czynnikami środowiskowymi i społecznymi. Rynek kapitałowy dostrzega tę zależność i honoruje ją wyższą wyceną.

Zachęty fiskalne wspierające zrównoważone inwestycje

Rządy wprowadzają rozbudowane systemy zachęt podatkowych dla inwestycji zgodnych z kryteriami odpowiedzialnego inwestowania. Holandia oferuje ulgę inwestycyjną do 45,5 proc. kosztów inwestycji w aktywa przyjazne środowisku. Luksemburg wspiera od 30 do 65 proc. inwestycji w odnawialne źródła energii. Włoski program Super Ecobonus umożliwia odliczenie 110 proc. kosztów kwalifikowanych aktywów. Te mechanizmy nie są aktywnością charytatywną, lecz elementem przemyślanej polityki fiskalne, która ma przyspieszyć transformację gospodarczą. Dla firm oznaczają one poprawę rentowności inwestycji w zrównoważone technologie i praktyki. Analiza finansowa projektów uwzględniająca te zachęty pokazuje krótsze okresy zwrotu i wyższe wskaźniki NPV niż tradycyjne podejście sugerowałoby.

Pomiar wpływu społecznego w kategoriach finansowych

Metodologia Social Return on Investment pozwala monetyzować korzyści społeczne i środowiskowe – organizacje wykorzystujące ramy SROI miały trzykrotnie większe prawdopodobieństwo otrzymania ponownego finansowania, ponieważ mogły jasno komunikować swój wpływ. To nie abstrakcyjna teoria – to konkretne narzędzie zwiększające dostęp do kapitału.

Inwestycje nastawione na rzeczywisty wpływ społeczny i środowiskowy zyskują na znaczeniu – inwestorzy chcą nie tylko zysku, ale też pozytywnych zmian. Obszary oddziaływania obejmują powszechny dostęp do finansowania, rozwój społeczności oraz wkład w realizację Celów Zrównoważonego Rozwoju. Dla inwestorów oznacza to możliwość osiągania zwrotu przy jednoczesnym tworzeniu wartości społecznej. Dla firm – dostęp do rosnącego segmentu kapitału poszukującego takich możliwości.

Przeciwdziałanie greenwashingowi kształtuje przyszłość rynku

Nowe regulacje antygreeningowe przekształcają krajobraz funduszy ESG. Od 30 do 50 proc. funduszy w Unii Europejskiej może zmienić nazwy do połowy 2025 r., dostosowując się do nowych wytycznych regulacyjnych. Zwiększone wymogi transparentności dla produktów finansowych i silniejsza kontrola ze strony organów nadzoru finansowego wymuszają autentyczność praktyk zrównoważonego rozwoju. Dla firm oznacza to koniec łatwych deklaracji bez pokrycia w działaniach. Ratingi ESG coraz precyzyjniej weryfikują rzeczywiste praktyki, a rynek kapitałowy bezlitośnie karze wykryte przypadki wprowadzania w błąd. Paradoksalnie, ta surowość buduje wartość całego ekosystemu odpowiedzialnego inwestowania – zwiększa wiarygodność i pozwala inwestorom podejmować decyzje w oparciu o rzetelne dane.

NAJWAŻNIEJSZE WNIOSKI

1. Fundusze ESG wykazują lepsze wyniki niż tradycyjne odpowiedniki w perspektywie dziesięcioletniej, a firmy z wysokimi ratingami ESG uzyskują dostęp do kapitału na korzystniejszych warunkach.
2. Zielone obligacje o wartości emisji 700 miliardów dolarów rocznie oraz rozbudowane zachęty fiskalne tworzą realną przewagę finansową dla firm implementujących praktyki zrównoważonego rozwoju.
3. Regulacje takie jak CSRD i Taksonomia UE standaryzują raportowanie i kierują przepływy kapitału, podczas gdy zaostrzające się wymogi antygreeningowe wymuszają autentyczność działań ESG.

Aleksandra Mrozek-Nowak

Akademia ESG to największa w Polsce baza wiedzy o ESG. Inspirujemy do wdrażania zrównoważonych praktyk, stając się miejscem pierwszego wyboru dla każdego, szukającego najlepiej przygotowanych informacji na temat ESG. E-mail: a.mrozek@akademiaesg.pl

Napisz do nas