Sztuczna inteligencja (AI) może być istotnym narzędziem w walce ze zmianami klimatu. Od codziennych aplikacji i urządzeń, które mogą uczynić życie bardziej zrównoważonym, po wspomaganie rozwiązań problemów klimatycznych w szerszej perspektywie – warto przyjrzeć się, jak AI i inne narzędzia cyfrowe mogą wspierać działania klimatyczne.
W ostatnich latach obserwuje się gwałtowny rozwój AI. W kontekście klimatu oferuje ona możliwości, ale wiąże się też z ryzykiem. Poniżej przedstawiamy zalety i wady, w tym potencjał tych narzędzi w zakresie znajdowania rozwiązań klimatycznych i wspierania zrównoważonych praktyk w codziennym życiu.
Wady technologii AI
W kontekście wykorzystania AI należy pamiętać, że:
- AI opiera się na prawdopodobieństwie, a nie na prawdzie. Bez dobrych danych i odpowiednich poleceń może dostarczać fałszywych lub stronniczych informacji na temat zmian klimatu.
- AI ma wysoki ślad węglowy. Opiera się na masywnych centrach danych, które zużywają ogromne ilości wody i energii elektrycznej. Ma to wpływ na klimat i środowisko, w tym zwiększone emisje z użytkowania energii i obciążenie zasobów naturalnych.
- Skutki te mogą także generować nierówności – OECD i UNDP zauważyły ryzyko różnych wpływów w poszczególnych krajach. W kontekście klimatu niektóre kraje mogą bardziej korzystać z zastosowań AI, podczas gdy inne, takie jak te z dużymi centrami danych, mogą odczuwać większe skutki środowiskowe i społeczne.
- Istnieje wiele obaw dotyczących etyki AI, w tym tego, jak wykorzystuje i chroni dane, z prawami autorskimi lub bez nich.
Dlatego regulacje mają tak duże znaczenie. Tu właśnie wkracza akt w sprawie AI UE. Przyjęty w czerwcu 2024 roku w ramach Strategii Cyfrowej UE, jest to pierwszy na świecie zestaw przepisów dotyczących AI. Akt ma na celu zapewnienie, że systemy AI w UE szanują prywatność, są bezpieczne i przyjazne dla środowiska oraz są nadzorowane przez ludzi, a nie przez automatyzację, pomagając zapobiegać szkodliwym skutkom.
Akt w sprawie AI jest częścią planu Europy, aby stać się liderem w innowacjach cyfrowych, jednocześnie budując bardziej konkurencyjną i odporną Unię.
Wspieranie rozwiązań klimatycznych na dużą skalę
Technologia AI już teraz wspiera rozwiązania klimatyczne. Oto kilka przykładów z całej Europy:
Zbieranie danych o planecie – AI wykorzystywana jest do pracy z obserwacją Ziemi i teledetekcją. Przetwarzając informacje o powierzchni Ziemi, wodach i atmosferze, dostarcza lepsze dane do przewidywania ekstremalnych warunków pogodowych i przygotowania się na ryzyko klimatyczne. Finansowane przez UE projekty takie jak EO4EU i AI4Copernicus pracują nad połączeniem AI z obserwacją Ziemi.
Efektywność energetyczna budynków – w Estonii studia przypadków wykazały, że narzędzia zasilane AI stosowane w nieruchomościach oszczędzały energię nawet o 60 proc. W Finlandii pilotażowy projekt finansowany przez UE wykorzystał AI do redukcji emisji poprzez prognozowanie pogody, przewidywanie zużycia energii w konkretnych pomieszczeniach i tworzenie harmonogramu wykorzystania energii odnawialnej w budynkach publicznych.
Zarządzanie ruchem – narzędzie AI o nazwie WISP wykorzystuje dane na żywo do zmiany czasów sygnalizacji świetlnej. Poprawia to przepływ ruchu, co obniża emisje poprzez zmniejszenie potrzeby hamowania, przyspieszania i postoju pojazdów.
Usprawnianie tworzenia polityk – projekt NEUROCLIMA, uruchomiony w całej UE, wykorzystuje AI do wsparcia tworzenia polityk dotyczących adaptacji do zmian klimatu i odporności klimatycznej. Wykorzystuje narzędzia wyszukiwania i czatu AI, e-learning oraz platformę online, aby pomóc użytkownikom podejmować decyzje oparte na dowodach.
Organizacje pracujące nad opracowywaniem rozwiązań klimatycznych w społecznościach lokalnych mogą wykorzystać AI do:
- Przewidywania i modelowania sytuacji
- Przyspieszania eksperymentów
- Ulepszania danych i systemów
- Zmniejszania kosztów organizacyjnych
Wsparcie w podejmowaniu proekologicznych decyzji
Przykłady wykorzystania AI i innych narzędzi cyfrowych do działań klimatycznych nie ograniczają się tylko do projektów na dużą skalę. Technologie te mogą również wspierać bardziej zrównoważone wybory w codziennym życiu. Inteligentne liczniki lub termostaty domowe stanowią jeden z przykładów. Te narzędzia wykorzystują AI do nauki i przewidywania harmonogramu użytkowników, a następnie dostosowują ogrzewanie i zużycie energii elektrycznej, aby oszczędzać energię, tym samym zmniejszając emisje do atmosfery.
Poniżej przytaczamy kilka innych przykładów praktycznych aplikacji i narzędzi AI:
- Planery posiłków mogą sugerować przepisy, które pomagają uniknąć marnowania żywności, znaleźć niskoemisyjne składniki i zrównoważyć aspekty zdrowotne ze śladem węglowym.
- Planery tras mogą sugerować trasy o niskiej emisji, umożliwiając zrównoważone przemieszczanie się.
- Technologia fotograficzna i wideo AI może wspomagać sortowanie odpadów i identyfikację przedmiotów nadających się do recyklingu, pomagając zmniejszyć ilość odpadów.
- Kalkulatory śladu węglowego mogą informować o wpływie kupowanych produktów, wspierając bardziej zrównoważoną konsumpcję.
- Aplikacje do śledzenia zrównoważonego rozwoju, takie jak AWorld, umożliwiają rejestrowanie działań klimatycznych i zdobywanie nagród poprzez śledzenie prostych aktywności, takich jak chodzenie pieszo i jazda na rowerze, zmniejszanie marnowania żywności, ocieplanie domu i rozmowy mające na celu podnoszenie świadomości na temat zmian klimatu.
Efektywne wykorzystanie narzędzi czatu AI
Podczas korzystania z narzędzi czatu AI warto:
- przemyśleć, jaki problem wymaga rozwiązania i w czym AI może pomóc,
- poświęcić czas na zadawanie celowych pytań i zawsze weryfikować otrzymane informacje,
- sprawdzić politykę organizacji dotyczącą korzystania z AI (w przypadku użytkowania w miejscu pracy).
Odpowiedzialne wykorzystanie AI i narzędzi cyfrowych może przynieść korzyści w postaci lepszych informacji, przyspieszenia pracy i redukcji kosztów – wszystko to może pomóc w budowie bardziej konkurencyjnej, odpornej i neutralnej klimatycznie Europy.
Źródło: https://climate-pact.europa.eu/
Jeśli wiadomość nie dotarła, prosimy o sprawdzenie folderu ze spamem.
W razie jakichkolwiek problemów zachęcamy do kontaktu na adres e-mail: kontakt@akademiaesg.pl
