35 proc. Polaków ogranicza jedzenie z powodów finansowych. System zawodzi

Co trzeci dorosły Polak w ciągu ostatniego roku musiał pomijać posiłki, jeść mniejsze porcje lub wybierać najtańszą, niskiej jakości żywność – nie z wyboru, lecz z konieczności. To jeden z najbardziej zaskakujących wniosków z badania dotyczącego bezpieczeństwa żywnościowego w Polsce, które potwierdziło konieczność działania w tym obszarze i wzmocniło podstawy rozwoju programu The Access Alliance.

Raport oparty na badaniach przeprowadzonych przez agencję badawczo-analityczną Zymetria w listopadzie 2025 r. na reprezentatywnej próbie Polaków w wieku 18-70 lat przedstawia aktualny poziom bezpieczeństwa żywnościowego w kraju. Otrzymane wyniki jasno wskazują na istotne wyzwania w tym obszarze: aż 35 proc. ankietowanych realnie doświadcza ograniczeń żywieniowych, a dla niemal co czwartej osoby są to sytuacje powtarzające się regularnie – „często” lub „czasami”.

Głód w Polsce ma nową twarz

Brak bezpieczeństwa żywnościowego w Polsce coraz rzadziej kojarzy się ze skrajnym ubóstwem. Badanie pokazuje, że z problemem mierzą się osoby pracujące, rodziny z dziećmi, młode kobiety, mieszkańcy wsi oraz gospodarstwa domowe o dochodach do 4 tys. zł netto. To ludzie, którzy funkcjonują „normalnie” – do momentu, w którym zaczynają rezygnować z jedzenia, by starczyło na inne podstawowe potrzeby.

Aż 46 proc. Polaków przyznaje, że w ostatnich 12 miesiącach obawiało się, czy wystarczy im pieniędzy na zakup żywności. Lęk o jedzenie staje się stałym elementem codzienności – cichym, wstydliwym i coraz bardziej powszechnym.

Pomijanie posiłków jako poważny sygnał alarmowy

Eksperci jednoznacznie wskazują: pomijanie posiłków i ograniczanie porcji to jeden z najpoważniejszych objawów braku bezpieczeństwa żywnościowego, prowadzący do długofalowych konsekwencji zdrowotnych, psychicznych i społecznych. To nie tylko gorsze samopoczucie, ale wyższe ryzyko chorób, obniżona zdolność do pracy, nauki i funkcjonowania w społeczeństwie.

Mimo to problem wciąż pozostaje niedostatecznie rozpoznany. Tylko 10 proc. Polaków potrafi poprawnie wskazać wszystkie składowe braku bezpieczeństwa żywnościowego, co sprawia, że zjawisko jest bagatelizowane – nawet wtedy, gdy dotyczy najbliższego otoczenia.

Anna Wolska

Dyrektor Banku Żywności SOS w Warszawie

Pomijanie posiłków to nie chwilowe oszczędzanie, ale sygnał głębokiego kryzysu żywnościowego w gospodarstwie domowym. W Bankach Żywności widzimy to każdego dnia: osoby, które rezygnują z jedzenia, by starczyło na czynsz, leki albo potrzeby dzieci. To prowadzi do pogorszenia zdrowia, izolacji społecznej i narastającego poczucia wstydu. Najbardziej niepokojące jest to, że wciąż traktujemy ten problem jako marginalny, podczas gdy dotyka on milionów Polaków. Fakt, że tylko 10 proc. społeczeństwa potrafi rozpoznać wszystkie objawy braku bezpieczeństwa żywnościowego, pokazuje, jak bardzo ten kryzys jest w Polsce niewidzialny – nawet wtedy, gdy dzieje się tuż obok nas.

The Access Alliance. Odpowiedź na kryzys

Program The Access Alliance powstał z inicjatywy Glovo jako odpowiedź na dane, których nie da się zignorować. Jego celem jest zmniejszanie barier w dostępie do żywności, wspieranie osób dotkniętych niepewnością żywieniową oraz współpraca z organizacjami społecznymi i lokalnymi partnerami, którzy na co dzień mierzą się z tym problemem w terenie.

W sytuacji, w której co trzeci Polak ogranicza jedzenie z powodów finansowych, bezpieczeństwo żywnościowe przestaje być tematem eksperckim – staje się jednym z kluczowych wyzwań społecznych w Polsce.

Jak to działa? Sprawdzony model wpływu

1. Firmy, takie jak sieci handlowe, marki i producenci żywności, zapewniają fundusze oraz dostęp do pożywnych posiłków, które w innym wypadku zostałyby zmarnowane.
2. Organizacje pozarządowe i samorządy lokalne zapewniają dostęp do pożywnych posiłków dla osób zmagających się z brakiem bezpieczeństwa żywnościowego.
3. Glovo wykorzystuje swoją technologię i sieć dostawców, aby zapewnić, że pomoc trafia do osób, które jej naprawdę potrzebują.

W ramach kampanii powstał również spot, w którym motyw „pustych pudełek” symbolicznie pokazuje, że brak bezpieczeństwa żywnościowego nie sprowadza się wyłącznie do całkowitego braku jedzenia, ale wiąże się także z niską wartością odżywczą posiłków lub ich pomijaniem. Materiał zwraca uwagę na ukryte wymiary problemu oraz podkreśla, że zmiana polega na lepszym wykorzystaniu infrastruktury i poprawie dostępu do istniejących zasobów żywnościowych.

Spot można obejrzeć tutaj: https://www.youtube.com/watch?v=LkUMCN4ITWY

Marta Maj

Od ponad 10 lat zajmuję się wszystkim, co związane z contentem. Moje doświadczenie w pracy dziennikarskiej i wrodzona ciekawość tworzą zgrany duet, który pozwala mi tworzyć artykuły, które przeczyta i laik, i ekspert. Dodatkowo zajmuję się korektą tekstów – przecinki, strzeżcie się! E-mail: m.maj@akademiaesg.pl

Napisz do nas